Πέμπτη, 1 Απριλίου 2010

Αυτή είναι η παλιά εκκλησία του χωριού της μητέρας μου στην Κρήτη. Δίκλιτη, η κοίμηση της Παναγίας και ο Αγ. Γεώργιος ο προστάτης του χωριού.
Εδώ έχω τις πιο ζωντανές αναμνήσεις απο τον εορτασμό του Πάσχα όπως τον βίωσα οταν είμουν 11 χρονών.
Γιόρτασα κι αλλες χρονιές αλλά εκείνη ηταν η μοναδική.
Η μεγάλη εβδομάδα ξεκινάει με την Κυριακή των Βαϊων. Απο μέρες πρίν οι άντρες μάζευαν φύλλα φοίνικα και αφού τα έβαζαν σε διάλυμα χλωρίνης να ασπρίσουν τα έκοβαν και τα έπλεκαν σταυρούς, τα οποία μαζί με κλαδάκια ελιάς τα προσφέρει ο ιερέας στους πιστούς.
Παλιά έπλεκαν με περίτεχνο σχέδιο αψίδες που τις τοποθετούσαν στην είσοδο του χωριού.
Με τα μάτια της θύμισης βλέπω μια τέτοια αψίδα.
Μέχρι την Μ. Πέμπτη δεν υπήρχε τίποτα το ιδιαίτερο στην τέλεση του λειτουργικού της Μ. Εβδομάδας.

Την Μ.Πέμπτη μετά το τέλος της λειτουργίας, εβγαινε ο σταυρός τα εξαπτέρυγα και οι εικόνες της εκκλησίας που τις κρατούσαν άντρες και στέκονταν δίπλα στο πεζουλι που φαίνεται στην φωτό. Περνούσε ο κόσμος προσκυνούσε και ο παπάς τον λόγχιζε στο μέτωπο με την λόγχη που χρησιμοποιεί στον τεμαχισμό της Θείας Κοινωνίας....λόγχη αυτού την πλευράν ένυξε...

Την Μ. Παρασκευή απο νωρίς το πρωί ολες οι γυναίκες ήταν στην εκκλησία. Την αδειάζαν και αρχίζαν να καθαρίζουν. Ετριβαν τα μανουάλια και τα καντήλια, έβγαζαν τα κεριά απο το πάτωμα, καθάριζαν τις εικόνες ,ετριβαν τα εξαπτέρυγα. Χρόνια αργότερα ήμουν κι εγώ ανάμεσα στις γυναίκες που καθάριζαν.

Και ο επιτάφιος σε μια άκρη να περιμένει τις κολαϊνες που φτιάχναμε εμείς τα παιδιά.
Απο την προηγουμενη εξορμούσαμε στα περιβόλια και μαζεύαμε οτι λουλουδια βρίσκαμε. Λόγω εποχής την τιμητική τους είχαν τα άνθη πορτοκαλιάς αλλά οι μαντηλίδες και τα γαρύφαλα έδιναν το χρώμα.
Ενώ οι γυναίκες καθάριζαν , εμείς στο πεζούλι περνούσαμε τα λουλουδια σε κλωστές ενα ενα και κάθε φορά που τελείωνε μια κολαϊνα πηγαίναμε και την κρεμούσαμε στον επιτάφιο.
Ναί ετσι γινόταν. Ο επιτάφιος ήταν στολισμένος , λουλουδιασμένος ,αλλά χωρίς σχέδιο ετσι απλά , απο τα παιδιά.Και σας βεβαιώ οτι ήταν ενας πολύ ομορφος επιτάφιος.

Γύρω στο μεσημέρι, κι ενω η δουλειά ηταν στο φόρτε , ερχόταν γυναίκες με πιατέλες γεμάτες λεμόνια - την σάρκα- βουτηγμένα στο αλάτι και το ξύδι ...και όξος προσφέροντες αυτώ....
Σας φαίνεται αδύνατο να φάτε κάτι τέτοιο;;;; κάνετε λάθος. τρώγεται το λεμόνι ετσι περίφημα.Μουδιάζουν φυσικά τα δόντια , αλλά ποιός νοιάζεται;; ( το τηρώ αυτό το έθιμο μέχρι σήμερα στο σπίτι μου)

Μετά έπρεπε να φτιάξουμε τα περάσματα. Ο επιτάφιος διέσχιζε όλο το χωριό , έβγαινε στα περιβόλια και πέρναγε απο δύο σημεία τον ποταμό . Τα περάσματα ήταν να σηματοδοτήσουμε κατα κάποιο τρόπο την διαδρομή, γιατί δεν υπήρχαν φώτα.Τα πιο συνηθισμένα ήταν άδεια κουτιά που τα γεμίζαμε άμμο , την βρέχαμε με πετρέλαιο και της βάζαμε φωτιά. Το ίδιο το κάναμε με πορτοκάλια που τα αδειάζαμε , ακομη και με σαλιγκάρια (στο άδειο κέλυφος).
Το αποτέλεσμα ήταν μαγικό.

Ο Επιτάφιος οπως σας είπα γύρναγε όλο το χωριό. Δέν ξέρω αν το κάνουν ακόμη -έχω να κάνω πάσχα στο χωριό πολλά χρόνια- αλλά τότε σταμάταγε σε κάθε σπίτι και περνούσε κάτω απο τον Επιτάφιο η οικογένεια .
Πέρναγε το Μ. Σάββατο, κάναμε Ανάσταση ,ξημέρωνε η Κυριακή του Πάσχα, και ερχόταν η Δευτέρα.
Ολοι πηγαίναμε στην εκκλησία για να μνημονεύσουμε τους νεκρούς μας.

Μόνον όσοι είχαν νεκρό αχρόνιστο, στέκονταν στην είσοδο της εκκλησίας, με κανίσκια γεμάτα ψωμί τυρί, καλιτσούνια και κρασί και κερνούσαν τους χωριανούς.

Σας κούρασα.
Εύχομαι Καλή Ανάσταση και Χρόνια Πολλά σε όλους

27 σχόλια:

  1. είναι υπέροχες αναμνήσεις, δεν μας κούρασες,καλή ανάσταση όπου και αν βρίσκεσαι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ωραία τα έθιμα,κρίμα που χάνονται.
    Εγώ δυστυχώς δεν έχω χωριό όμως έχω υιοθετήσει τη Κρήτη και τη Σαλαμίνα γιατί εκεί έζησα τις παιδικές μου διακοπές και εξακολουθώ να πηγαίνω όποτε μου δίνεται η ευκαιρία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ΠΕΡΑΣΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΥΧΗΘΩ ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ.
    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ! ΠΙΟ ΓΛΥΚΑ ΑΠΟ ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ,ΠΙΟ ΓΕΡΑ ΑΠΟ ΑΒΓΑ,ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΑ ΑΠΟ ΑΡΝΙΑ :)))))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. όλες αυτές οι αναμνήσεις τα έθιμα μας,οι μέρες αγάπης ,οι αξίες μας που πρέπει να κρατάμε σαν κόρη οφθαλμού...
    Κάθε τέλος είναι και μια αρχή!

    Κάθε σταύρωση και μια ανάσταση!

    Εύχομαι από καρδιάς

    ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ και ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Μπλέχτηκα μέσα στον κόσμο και έζησα τα έθιμα.
    Να είσαι καλά!
    Καλή Ανάσταση!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Αν και κατάγομαι από την άλλη άκρη της Ελλάδας μου έφερες πολλές αναμνήσεις στο μυαλό..
    Καλό Πάσχα Red Hat! Να περάσεις όμορφα με αυτούς που αγαπάς

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Οι αναμνήσεις που έχομε όλοι μας (όπως εγω απο το χωριό της μητέρας μου) θα είναι πάντα στην ψυχή μας.
    Άλλες εποχές...
    ΚΑΛΗ ΑΝΑ(Σ)ΤΑΣΗ ψυχής και πνεύματος...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Καλή Ανάσταση,καλό Πάσχα με όμορφα βιώματα που θα σου μείνουν με τη σειρά τους γλυκές αναμνήσεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Χαρούμενο Πάσχα, Καλή Ανάσταση!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Χριστός Ανλέστη φίλη μου με υγεία και χαρά .Υπέροχες εικόνες , ζήλεψα το εκκλησάκι και την ηρεμία του τοπίου.Σου κάνω μια αγκαλίτσα και σου τσουγκρίζω το κόκκινο μου αυγό!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. φουρτουνιασμένη ψυχή...
    οι αναμνήσεις ειναι η τροφή της καρδιάς.

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. ρένα
    η συνειδητή επιλογή ενός τόπου ειναι μερικές φορές καλύτερη απο την προκαθορισμένη λόγω καταγωγής.
    η κρήτη ειναι πατρίδα της μητερας μου, η σαλαμίνα αγαπημένος τόπος γρήγορης απόδρασης

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. εβελίνα...
    τα κρατάω φυλαγμένα μέσα μου , σαν κάτι ακριβό

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. γιαγιά αντιγόνη....
    μακάρι μια μέρα να μπορέσεις να έρθεις, και να είμαι κι εγω μαζί σου, κι ας μην είναι πάσχα...

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. δροσοσταλίτσα .....
    κάθε τόπος ειναι διαφορετικά όμορφος..

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. πελασγέ....
    πολύ όμορφη ευχή.....
    ανάσταση πνεύματος....

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. αναζήτηση
    ευχαριστώ, κάθε μέρα ειναι ξεχωριστή στην ψυχή μας

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. ρίκη....

    χρόνια πολλά πατριώτισα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. αχτίδα.....
    αληθώς ανέστη φίλη μου. αυτή μη μικρή εκκλησία ανυψώνει το πνεύμα....

    χρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. evie....

    χρόνια μας πολλά με όμορφες αναμνήσεις

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Είθε η Ανάσταση του Κυρίου μας να ευλογήσει τον δρόμο μας προς την Ζωή,
    να μας χαρίσει την Ειρήνη, την Ενότητα, την Αγάπη.
    Xρόνια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Πέρνα μια βόλτα από το blog μου 2 βραβεία σε περιμένουν!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. Υπέροχες οι φωτογραφίες αλλα και όμορφα γραμμένες οι αναμνήσεις των παιδικων σου χρόνων,χρόνια πολλά με υγειά και χαρά!!!
    Βραβειάκι κι απο μενα για σενα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. ΑΦΗΝΩ ΜΙΑ ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΑΙ ΦΕΥΓΩ.ΟΛΑ ΚΑΛΑ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

χάρηκα που σε είδα εδώ.....